Stopaj nedir ve nasıl hesaplanır?
Stopaj, Türkiye’de gelir ve kurumlar vergisinin tahsilinde kullanılan temel yöntemlerden biri olur. Bu sistem mevduat faizlerinden iş yeri kiralarına, ücretlerden serbest meslek ödemelerine kadar pek çok alanda karşına çıkar ve brüt tutar ile eline geçen net tutar arasındaki farkın başlıca nedenlerinden birini oluşturur. Bu yazıda stopajın hukuki dayanağını, 2026 yılı için temel stopaj oranlarını ve özellikle TL mevduat, iş yeri kirası, ücret ve serbest meslek gelirlerinde stopaj hesabının nasıl yapıldığını bulabilirsin.
Stopaj nedir?
Stopaj, vergi hukukunda gelir veya kurumlar vergisine tabi bir ödeme üzerinden, bu ödeme gelir sahibine ulaşmadan önce kesilen vergi olarak tanımlanır. Bu yapı içinde sen genellikle gelirin sahibi olursun. Vergiyi hesaplayan ve devlete aktaran taraf ise çoğu zaman banka, işveren, kiracı veya hizmeti satın alan kurum olur. Yani stopaj, beyanname vermeden önce gelir kaynağında gerçekleşen bir vergi tahsil yöntemi şeklinde çalışır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 94.maddesinde ücretler, serbest meslek ödemeleri, iş yeri kiraları, bazı hizmet bedelleri gibi birçok ödeme türünde, ödemeyi yapanların belirli oranlarda gelir vergisi kesmesi gerektiğini düzenler. Bu kesinti gelir vergisi stopajı olur. Aynı kanunun geçici 67.maddesi mevduat faizleri, katılım hesabı kâr payları, repo gelirleri, tahvil faizleri ve birçok menkul kıymet gelirinin stopaj yoluyla vergilendirilmesini düzenler. Mevduat ve yatırım ürünlerinde gördüğün stopaj oranları bu maddeye dayanır. Ayrıca, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 15.maddesi, bazı kazanç ve iratlarda, ödemeyi yapan kurumların kurumlar vergisi stopajı uygulaması esas alınır. Stopaj kavramı bu üç temel dayanağın üzerine kurulur. Oranlar doğrudan kanun bağlı bir sistem içinde ortaya çıkar.
Stopaj hangi ödemelerde karşına çıkar?
Kanun ve ikincil düzenlemelerde çok sayıda başlık var. Bireysel yatırımcı veya küçük işletme açısından en sık görülen stopaj alanları şöyle özetlenebilir:
- Banka mevduat hesaplarından elde edilen faizler ve katılım hesabı kâr payları,
- Döviz ve altın mevduat faizleri
- Yatırım fonu gelirleri ve bazı menkul kıymet gelirleri
- İş yeri kira ödemeleri (ofis, dükkân gibi)
- Serbest meslek ödemeleri (avukat, mali müşavir, danışman vb.)
- Çalışanlara ödenen ücretler (bordrodaki gelir vergisi kesintisi, stopaj yoluyla tahsil edilir)
Bu başlıkların her biri için stopaj oranları farklı. Yani tek bir genel stopaj oranı bulunmaz. Gelir türü değiştikçe oran da değişir.
2026 güncel stopaj oranları
TL mevduat faizlerinde stopaj oranları
Mevduat hesaplarında elde edilen faiz getirileri üzerinden gelir vergisi alınır. 32951 sayılı Resmi Gazete'de mevduat faizlerine uygulanacak stopaj oranları yer aldı. İşte mevduat hesaplarındaki stopaj oranları:
- Vadesiz ve ihbarlı TL hesaplar ile 6 aya kadar vadeli hesaplarda stopaj oranı %17,5
- 1 yıla kadar vadeli TL hesaplarda stopaj oranı %15
- 1 yıldan uzun vadeli TL hesaplarda stopaj oranı %10
İş yeri kira stopajı oranı
İş yeri kiralarına ilişkin stopaj, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi kapsamında düzenlenir. Gerçek kişilere ait iş yeri kiralarında brüt kira üzerinden %20 oranında gelir vergisi stopajı hesaplanır.
Stopaj nasıl hesaplanır?
Stopajın hesaplanması, brüt gelir üzerinden belirlenmiş oranla kesinti yapılması şeklinde işler. Formül şu şekilde olur:
Stopaj tutarı = Brüt gelir × stopaj oranı
Net gelir = Brüt gelir − stopaj tutarı
Burada brüt gelir, stopaj kesilmeden önceki tutarı ifade eder. Mevduat faizinde bu tutar, bankanın faiz oranı ile hesapladığı brüt faiz olur. Kira stopajında ise kira sözleşmesinde geçen brüt kira bedeli esas alınır.
Stopaj hesaplaması örneği (TL mevduat stopajı örneği)
Bir TL vadeli mevduat için varsayalım:
Anapara: 200.000 TL
Vade: 32 gün
Yıllık faiz oranı: %45
Hesap açılış tarihi: 15 Ağustos 2025 (yani 9 Temmuz 2025 sonrası)
İlgili vade için stopaj oranı: %17,5
Yıllık brüt faiz:
200.000 TL × %45 = 90.000 TL
32 günlük ortalama brüt faiz:
90.000 TL × 32 / 365 = 7.890 TL
Bu tutar, stopaj kesilmeden önceki faiz geliri olur.
Stopaj = 7.890 TL × %17,5
Stopaj = 7.890 × 0,175= 1.381 TL
Net faiz geliri = 7.890 TL − 1.381 TL= 6.509 TL
Bankanın vade sonunda hesabına yatırdığı faiz, yaklaşık 6.509 TL seviyesinde gerçekleşir. Faiz oranı aynı kalsa bile, farklı stopaj oranları net getiriyi doğrudan etkiler. Bu nedenle mevduat karşılaştırması yaparken brüt faiz yerine stopaj sonrası net faiz üzerinden düşünmek daha sağlıklı sonuç verir.
Ücret stopajı ve serbest meslek stopajı
Ücretler ve serbest meslek kazançları başlı başına geniş bir konu. Ücret stopajı, çalışanın brüt ücretinden SGK ve diğer kesintiler düşüldükten sonra kalan gelir üzerinden, Gelir Vergisi tarifesindeki dilimlere göre hesaplanan gelir vergisi kesintisi olur. Bu vergi işveren tarafından stopaj şeklinde tahsil edilip vergi dairesine aktarılır.
Serbest meslek ödemelerinde ise serbest meslek makbuzundaki brüt tutar üzerinden, GVK 94 uyarınca çoğu durumda %20 oranında stopaj hesaplanır. Hizmeti alan taraf stopajı keser, serbest meslek erbabı ise yıllık beyannamede bu stopajı hesaplanan vergiden mahsup eder.
Bu alanlarda oran tek bir sabit yüzde şeklinde değil, tarife ve gelir türü üzerinden belirlenir.
İpucu: Gelir vergisi oranları için “2026 gelir vergisi dilimleri” başlıklı yazımıza göz at.
Stopaj vergisi nasıl ödenir?
Stopaj vergisinin ödenmesinde genel kural, vergiyi doğrudan gelir sahibi değil, ödemeyi yapan tarafın üstlenmesi olur. Mevduat faizlerinde sorumlu banka olur. Banka, faiz tahakkuku sırasında brüt faiz üzerinden ilgili stopaj oranını uygular, kestiği vergiyi muhtasar ve prim hizmet beyannamesi içinde gelir veya kurumlar vergisi stopajı olarak beyan eder ve vergi dairesine öder. Sen mevduat hesabında yalnızca stopaj sonrası net faiz tutarını görürsün. Ücretlerde işveren bordrodaki gelir vergisi kesintilerini toplu biçimde beyan eder. Serbest meslek ödemelerinde hizmeti alan kişi veya kurum stopajı uygular, serbest meslek erbabı yıl sonunda verdiği gelir vergisi beyannamesinde yıl içinde kesilen stopajları hesaplanan vergiden mahsup eder.
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir.
