Kredi borcunu ödemezsen önce gecikme faizi işler, kredi notun olumsuz etkilenebilir ve banka seninle ödeme için iletişime geçer. Birbirini izleyen en az 2 taksiti ödemezsen banka, sözleşmede bu hak saklıysa borcun tamamını talep etmek için sana en az 30 gün süre veren muacceliyet uyarısı gönderebilir. Bu sürede ödeme veya yapılandırma yapılmazsa dosya yasal takibe, icra sürecine ve şartlara göre maaş haczine kadar ilerleyebilir. İhtiyaç kredisi, taşıt kredisi ve konut kredisi için temel gecikme süreci benzer ilerler. Ancak taşıt veya konut kredisi gibi rehin ya da ipotek içeren kredilerde banka, maaş ve banka hesabı dışında krediye konu araca ya da taşınmaza yönelik işlem de başlatabilir. Bu yazıda kredi borcu ödenmediğinde seni hangi adımların beklediğini, yasal takibin ne zaman başlayabileceğini ve maaş haczine kadar uzanan süreci net şekilde bulabilirsin.
Mali açıdan zorlayıcı dönemlerde kredi taksitlerini geciktirmek kaçınılmaz olabilir. Kredi taksitini bir kez geciktirmen, dosyanın doğrudan yasal takibe düşeceği anlamına gelmez. Ancak bu gecikmelerin süresi kritik. Bankalar, bu durumda SMS, e-posta ya da çağrı merkezi aracılığıyla borç ödeme planı hakkında iletişime geçer. Tüketici Kredi Sözleşmeleri Yönetmeliği içerisinde geç ödeme ve temerrüde düşme ile ilgili belirlenen yasal süreler bulunur. Bu yönetmelikte, kredi kullanan kişinin birbirini izleyen 2 kredi taksitini ödememesi halinde temerrüde düşer. Özetle, bir kişi kredi taksitlerini art arda iki kez ödemezse banka yasal olarak uyarı yapar ve bu durum borçlu için ciddi sonuçlar doğurabilir.
Not: Temerrüde düşmek, borçlunun borcunu zamanında ödememesi olarak tanımlanır.
Arka arkaya 2 kredi taksitinin ödenmemesi durumunda bankalar, borcun tamamını talep hakkını saklı tutabilirler. Bankalar, bu hakkı kullanabilmek için birbirini izleyen 2 taksitin ödenmemesinden sonra bireylere en az 30 gün süre vererek uyarıda bulunması gerekir. Bu süre içerisinde kredi borcu ödenmezse yasal takip başlatılır. 2 ay taksitlerin ödenmemesi ve en az 30 günlük uyarı süresi ile beraber toplam en az 90 gün sonra yasal takip süreci başlayabilir.

| Aşama | Zaman / Eşik | Ne olur? |
| İlk gecikme | 1. taksit zamanında ödenmez | Taksit gecikir, gecikme faizi işlemeye başlar. Banka hatırlatma için seninle iletişime geçebilir. |
| İkinci ardışık gecikme | Art arda en az 2 taksit ödenmez | Banka borcun tamamını isteme hakkını değerlendirmeye alabilir. |
| Bildirim süreci | En az 30 gün ek süre | Banka sana borcun ödenmesi için süre verir. Bu aşamada ödeme veya yapılandırma ihtimali öne çıkar. |
| Yasal takip riski | Süre sonunda ödeme olmazsa | Dosya hukuk birimine ya da avukata devredilebilir. İcra süreci gündeme gelebilir. |
Kredi taksitin geciktiğinde banka senden gecikme faizi talep edebilir. Yönetmeliğe göre bu oran, sözleşmendeki akdi faiz oranının %30 fazlasını aşamaz. Ayrıca gecikme faizi, geciken taksit içindeki anapara tutarı ve geciken gün sayısı dikkate alınarak hesaplanır. Bu tutara vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler de eklenebilir.
Örneğin:
Akdi faiz oranı | En yüksek gecikme faizi örneği | Not |
| %2,00 | %2,60 | %2,00 x 1,30 hesabıyla bulunur. |
| %3,00 | %3,90 | Geciken gün sayısı arttıkça toplam maliyet yükselir. |
| %4,00 | %5,20 | Vergi, fon, masraf ve yasal giderler toplam borcu artırabi |
Bu faiz, gecikilen gün sayısına göre hesaplanır. Ayrıca bu tutara vergi, harç gibi yasal kesintiler de eklenir. Sonuç olarak, geciken her gün kredi maliyetini artırır.
İpucu: Gecikmeye düşmeden önce yeni kredi maliyetini görmek için ihtiyaç kredisi hesaplama sayfasına göz at.
Banka genelde ilk aşamada seni ödeme için hatırlatır. Amaç çoğu zaman dosya yasal aşamaya gitmeden tahsilat sağlamaktır. Bu nedenle ilk temaslar çoğunlukla şu kanallarla olur:
Bazı bankalar bu aşamada yapılandırma veya yeni ödeme planı seçeneğini de değerlendirebilir.
Birbirini izleyen 2 taksitin ödenmemesi sonrasında verilen 30 günlük uyarıda da borcun ödenmemesi halinde haciz uygulaması başlatılabilir. Bankalar alacağını tahsil edemezse icra takibi başlatabilir. Süreç şu şekilde ilerler:
1.Ödeme emri gönderilir. Bu belgeyle birlikte, sana borcunu 7 gün içinde ödemen ya da itiraz etmen gerektiği bildirilir.
2.Borç ödenmez ya da itiraz edilmezse haciz işlemleri başlayabilir.
3.İlk olarak gelirine yani maaşına yönelinir.
4.Kredi türüne bağlı olarak, taşınmaz (ev, arsa) ya da taşıt gibi ipotekli mallar da satışa çıkarılabilir.
Eğer kredi ipoteksizse, maaşına ya da evindeki bazı taşınabilir eşyalara haciz uygulanabilir.
Maaş haczi için 4857 sayılı İş Kanunu'nun 35. maddesinde bir oran yer alır. Kanun maddesine göre, işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez. Örneğin, aylık 60.000 TL maaşı olan bir işçinin maaşına en fazla aylık 15.000 TL haciz işlemi uygulanabilir.

Kredi notu, kredi kartı ve kredi borçlarının ödeme şekli, borç durumu ve kredi geçmişi değerlendirilerek hesaplanır. 1-1900 arasında kredi notu değişim gösterir ve 1900’e doğru yaklaşıldıkça kredi notu artar. Bu notun artması risk seviyesini azaltır. Kredi başvuru aşamalarında, bankalar kredi notunu inceler. Kredi taksitlerinin belirli bir düzen içerisinde ödenmemesi veya taksitlerin geciktirilmesi durumunda kredi notunda düşüş yaşanabilir. Bu düşüş, diğer kredi başvurularının onaylanma olasılığını azaltabilir.
İpucu: Kredi alamama ile ilgili detayları “Bankalar neden kredi vermez?” başlıklı yazımızda inceleyebilirsin.
Hayır. 1 aylık gecikmede gecikme faizi işler ve banka ödeme hatırlatması yapar. İcra riski, art arda en az 2 taksit ödenmediğinde ve 30 günlük uyarı süresi sonunda daha ciddi hale gelir.
Art arda 2 taksit ödenmezse banka borcun tamamını talep etme hakkını kullanmak için sana en az 30 gün süre veren uyarı gönderebilir. Bu aşamada ödeme veya yapılandırma için bankayla görüşmek kritik önem taşır.
Yaklaşık 90 günlük gecikme sonrasında yasal takip süreci başlayabilir. Dosya banka hukuk birimine veya avukata devredilebilir. Sonrasında ödeme emri, icra takibi ve haciz işlemleri gündeme gelebilir.
İcra takibi kesinleşirse banka hesabındaki tutar için haciz veya bloke işlemi talep edilebilir. Blokenin hangi icra dosyasından geldiğini öğrenip borç kalemlerini kontrol etmen gerekir.
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir.