Kefil olunan kredi ödenmezse ne olur?

Kefalet, çoğu zaman tek bir imzayla başlayan ama uzun bir yükümlülük zincirine dönüşebilen bir taahhüt. Kredi taksitleri ödenmezse sürecin yönünü, kefaletin türü ve sözleşmedeki hükümler belirler. Bu yazıda, kefalet türün (adi, müteselsil, birlikte) farkına göre alacaklının sana ne zaman ve nasıl başvurabileceğini, gecikme, temerrüt, yasal takip ve maaş haczi gibi adımların nasıl devreye girdiğini bulabilirsin.

Kefalet türleri nedir?

Kefil olduğun kredinin ödenmemesi durumunda işleyecek süreç kefaletin kapsamı göre değişir. Bu durum, alacaklının sana ne zaman ve nasıl başvurabileceğini belirler. İşte kefalet türleri:

Adi kefalet: Kural olarak alacaklı, önce asıl borçluyu takip eder. Borçludan tahsil mümkün olmazsa kefile gelebilir. Ancak, borçlunun iflası, konkordato mehli, kesin aciz belgesi gibi durumlarda ise doğrudan kefile başvurulabilir. 

Müteselsil kefalet: Borçlu temerrüde düşüp yapılan ihtar sonuçsuz kaldıysa alacaklı borçluyu beklemeden doğrudan kefile dönebilir. 

Birlikte kefalet: Aynı borca birden fazla kefil varsa herkes kendi payından sorumlu ama diğer kefillerin ödemediği kısım için de sorumluluk doğabilir.

Not: 6098 numaralı Türk Borçlar Kanunu’nun 584. maddesine göre, eşlerden biri hakkında mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı bulunmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğer eşin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Bu rıza sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olmalı. Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artırmayan, adi kefaleti müteselsil kefalete dönüştürmeyen veya kefil yararına olan güvenceleri önemli ölçüde azaltmayan değişiklikler için eş rızası aranmaz.

Kredi taksitleri gecikirse süreç nasıl işler?

İlk gecikme: Bankalar SMS, e-posta, çağrı ile hatırlatma yapar. Sözleşmendeki akdî faizin %30’unu aşmayan gecikme faizi uygulanabilir.   

Üst üste 2 taksit ödenmezse: 29363 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tüketici Kredi Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 18. maddesine göre, kredi verenin borcun tamamını talep edebilmesi için bu hakkın sözleşmede saklı tutulmuş olması, kredi verenin kendi edimlerini tamamen ifa etmiş bulunması ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi gerekir. Ayrıca bu hakkın kullanılabilmesi için tüketiciye en az 30 gün süre verilerek muacceliyet uyarısında bulunulması zorunlu. Özetle bu aşama, çoğu dosyada 90 güne yayılan bir takvime denk gelir.   

Yasal takip: Uyarı süresi içinde ödeme gelmezse yasal takip başlar. Takipte müteselsil kefilsen dosya sana da yöneltilebilir, adi kefilsen önce borçluya gidilir, tahsil imkânsızsa sıra sana gelir.   

İcra ve haciz kefile uygulanır mı?

Maaş haczi: Uygulamada işçinin maaşının en fazla %25’i kesilebilir. Nafaka alacaklarının önceliği saklı. Örneğin 80.000 TL net maaşın varsa aylık en çok 20.000 TL kesinti yapılabilir.   

Hesap/taşınır/taşınmaz: Banka hesaplarına, araç ve gayrimenkule haciz konulabilir. Dosya türüne göre ipotekli mallar öncelikle satılabilir.

Aciz belgesi ihtimali: Hacze rağmen alacak kapanmıyorsa alacaklıya aciz belgesi düzenlenebilir. Bu belge borçlunun malvarlığının alacağı karşılamaya yetmediğini gösterir ve kefilin devreye alınmasını da etkileyebilen bir hukuki sonuç doğurur.   “Kefil olduğum borç ödenmezse” ihtimalleri 

Müteselsil kefilsin: Borçlu 2 taksidi atladı, 30 gün geçti, banka borcu muaccel kıldı. Temerrüt ve ihtar gerçekleştiği için, doğrudan sana ödeme emri gelebilir.  

Adi kefilsin: Banka borçlunun üzerine gidip tahsil edemedi, borçlu iflas, konkordato veya kesin aciz aşamasında. Bu hallerde kefile gidilebilir.  

Kredi notu etkisi

Ödenmeyen krediler ve yasal takip, kredi notunda olumsuz etkileyebilir. Yeni kredi, kredi kartı ve limit artışlarında onay alma şansın düşer. Bazı kayıtlar borç kapansa bile bir süre görünmeye devam eder. Gecikmelerin dahi puanı olumsuz etkileyebildiğini unutma.   

İpucu: Kredi notu yükseltme ile ilgili bilgi sahibi olmak için “Kredi notu nasıl yükselir (Kredi puanı)?” başlıklı yazımıza göz at.

Kefilin hakları

Rücu hakkı: Borcu sen ödediğinde, asıl borçluya ve varsa diğer kefillere ödediğin tutar için rücu edebilirsin.

Yapılandırma: Banka veya varlık yönetim şirketiyle yapılandırma ile beraber borcu taksitlendirme ihtimali değerlendirilebilir.  

 Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir.