Faktoring nedir?

Müşterine vadeli satış yaptığında ürün veya hizmet bedelini tahsil edene kadar nakit akışında açık oluşabilir. Faktoring, ticari alacağını vadesinden önce finansmana dönüştürmene ve bazı işlemlerde tahsilat sürecini yönetmene yardımcı olabilir. Ancak bu yöntem her alacak için kullanılamaz ve doğrudan nakit krediyle aynı şekilde işlemez. Bu yazıda faktoringin nasıl çalıştığını, başvuru sırasında nelerin değerlendirildiğini ve sözleşmede hangi koşulları kontrol etmen gerektiğini bulabilirsin.

Faktoring nedir?

Faktoring, işletmenin mal veya hizmet satışından doğan ticari alacağını faktoring şirketine devrederek finansman ve alacak yönetimi için kullanabildiğin bir yöntem. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’nun 38. maddesi, faktoring sözleşmesini tahsilat, borçlu ve müşteri hesaplarının tutulması, finansman veya faktoring garantisi işlevlerinden birini ya da birkaçını içerebilen bir sözleşme olarak tanımlar. Bu işlevlerin tamamı her sözleşmede yer almayabilir.

Örneğin işletmen başka bir şirkete vadeli satış yaptı ve fatura düzenledi. Faktoring şirketi alacağı ve borçluyu değerlendirir. Uygun bulursa alacağı devralabilir, vadesinden önce belirli bir tutarı ödeyebilir ve tahsilatı vade tarihinde borçludan yapabilir. Erken ödenen tutar, masraflar ve varsa finansman maliyeti düşüldükten sonra belirlenir.

Faktoring nasıl çalışır?

1. Mal veya hizmet satışını, fatura ya da ilgili işlem için mevzuatın kabul ettiği belgelerle gösterirsin.
2. Faktoring şirketine başvurursun. Şirket, işletmeni, alacağın dayandığı ticari ilişkiyi, borçluyu ve ödeme vadesini inceler.
3. Teklif ve sözleşme koşullarını değerlendirirsin. Devir konusu alacak, ödenecek tutar, komisyon ve diğer maliyetler, tahsilat yöntemi ve alacağın ödenmemesi halinde uygulanacak hükümler netleştirilir.
4. Sözleşme kurulduktan sonra alacak faktoring şirketine geçer. Şirket, sözleşmede kararlaştırılmışsa vade öncesi finansman sağlar.
5. Borçlu vadesinde ödeme yapar. Tahsilatı şirket üstlenebilir. İşlemin türüne ve sözleşmeye göre tahsilat veya ödenmeme riskinin kime ait olacağı değişebilir.

6361 sayılı Kanun’un 9. maddesi, faktoring şirketlerinin mal veya hizmet satışından doğduğu fatura ile tevsik edilemeyen alacakları devralmasını veya tahsilini üstlenmesini sınırlar. Bu nedenle yalnızca bir çek ya da senet göstermek, altında yatan ticari satış ilişkisini belgeleme gereğini her durumda ortadan kaldırmaz. Gelecekte doğacak alacaklarda da ilgili mevzuattaki tevsik koşullarının sağlanması gerekir.

Faktoringin hangi işlevleri bulunur?

Garanti işlevi, her faktoring işleminde otomatik olarak sunulmaz. Ayrıca “garantili faktoring” ifadesi tüm tahsilat risklerinin koşulsuz biçimde ortadan kalktığı anlamına gelmez. Hangi borçlu, alacak türü, tutar ve olayların kapsamda olduğunu teklif ve sözleşme belgelerinden kontrol et.

Faktoring türleri

İşlemler, alacağın yurt içi veya yurt dışı ticaretten doğmasına ve tahsilat riskinin paylaşımına göre farklı adlarla sunulabilir:

• Yurt içi faktoring: Satıcı, borçlu ve faktoring şirketi arasındaki işlem Türkiye’deki ticari satıştan doğar.
• İhracat faktoringi: İhracat alacaklarının finansmanı, takibi veya tahsili için kullanılabilir. Yurt dışındaki alıcı ve ülke riski değerlendirmeye katılabilir.
• İthalat faktoringi: İthalat işlemlerinde, yurt dışındaki satıcıya ödeme veya alacak güvencesi gibi ihtiyaçlara göre yapılandırılabilir.
• Rücu edilebilir faktoring: Borçlu vadesinde ödeme yapmazsa sözleşme koşullarına bağlı olarak faktoring şirketi alacağı müşteriden talep edebilir veya başka çözüm yollarına başvurabilir.
• Rücu edilemez faktoring: Belirlenen kapsam ve şartlar altında borçlunun ödeme riski faktoring şirketince üstlenilebilir. Ticari uyuşmazlık, sahte belge veya sözleşme ihlali gibi durumların kapsam dışında kalıp kalmadığını ayrıca kontrol et.

Tür adları şirketlerin ürün sunumunda farklılaşabilir. Kararını yalnızca ürün adına göre verme. Alacağın devri, borçluya bildirim, garanti kapsamı ve ödenmeme halinde sorumluluk maddelerini esas al.

İşletmenin başka finansman seçeneklerini karşılaştırmak için ENUYGUN Finans KOBİ kredisi sayfasına göz at.

Faktoring ile kredi arasındaki fark nedir?

Faktoring seçerken sözleşmede nelere bakmalısın?

• Devredilecek alacağın tutarını, vadesini ve hangi ticari işlemden doğduğunu
• Erken ödenecek net tutarı, komisyonu, finansman maliyetini ve diğer kesintileri
• Alacağın devrinin borçluya bildirilip bildirilmeyeceğini ve tahsilatı kimin yapacağını
• Borçlu ödeme yapmadığında rücu koşullarını ve işletmene düşen sorumlulukları
• Garanti sunuluyorsa kapsamı, limitleri, istisnaları ve talep sürecini
• Faturaya itiraz, mal iadesi, iskonto veya ticari uyuşmazlık halinde uygulanacak hükümleri
• Erken kapama, sözleşme feshi ve ek masraf koşullarını

Faktoring şirketinin BDDK’nın yayımladığı faktoring şirketleri kuruluş listesinde yer alıp almadığını kontrol et. İşlem belgelerini ve sözleşmeyi imzalamadan önce dikkatle oku. 

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Faktoring uygunluğu, maliyeti ve hukuki sonuçları işlem belgelerine ve sözleşmeye göre değişebilir.