Eşin rızası olmadan ev satılabilir mi, ipotek edilebilir mi?
Evlenmeden önce aldığın dairede yıllar sonra eşinle yaşamaya başlayabilirsin. Evlendikten sonra aldığın başka bir evi ise kiraya vermiş olabilirsin. Satış için tapuya ya da kredi için bankaya gittiğinde bu iki evde farklı kurallar karşına çıkar. İlk bakacağın nokta, hangi evin ortak yaşamınızın merkezi olduğu.
Hangi ev aile konutu sayılır?
Aile konutu, eşinle günlük hayatını sürdürdüğün, düzenli olarak yaşadığın ev. Evi kimin satın aldığı, parasını kimin ödediği veya sana miras kalması tek başına sonucu değiştirmez. Örneğin anne babandan kalan eve eşinle yerleştiysen satışta eşinin açık rızası gerekir. Aynı evi kiraya verip eşinle başka bir adreste yaşıyorsan miras kalan ev, sırf senin mülkün olduğu için aile konutu sayılmaz.
| Evin durumu | Satış veya ipotek için hangi onay gerekir? |
| Tapu senin adına ve eşinle bu evde yaşıyorsun. | Eşinin işleme açıkça rıza göstermesi gerekir. Evi evlilikten önce almış olman sonucu değiştirmez. |
| Tek başına sahip olduğun daireyi yatırım için kiraya verdin. | Daire aile konutunuz değilse ve tapuda işleme engel başka bir kısıtlama yoksa eşinin rızası aranmaz. |
| Tek başına sahip olduğun yazlığı yalnızca tatillerde kullanıyorsunuz. | Kural olarak aile konutu için aranan rıza gerekmez. Yıl boyunca oraya yerleştiyseniz evin fiilî kullanımı esas alınır. |
| Eşinle evin tapusunda pay sahibisiniz. | Evin tamamını satmak veya ipotek etmek için ikinizin de işleme katılması ya da temsil edilmesi gerekir. Yalnızca kendi payın için de mal rejiminiz önem taşır. |
Özellikle ortak yatırım için aldığınız evde pay satışına dikkat et. Edinilmiş mallara katılma rejiminde Türk Medeni Kanunu’nun 223. maddesine göre, aksini kararlaştırmadıysanız eşinle paylı mülkiyetinde bulunan evde kendi payını satmak veya ipotek etmek için de onun rızası gerekir. Aile konutu dışında ayrıca aynı kanunun 199. maddesi uyarınca hâkim, ailenin ekonomik varlığını korumak gibi nedenlerle belirli mallar üzerindeki işlemleri diğer eşin rızasına bağlayabilir.
Aile konutunu kredi için ipotek ederken eş rızası nasıl alınır?
Bankaya teminat olarak aile konutunu göstereceksen eşinin o konut üzerinde kurulacak ipoteği açıkça kabul etmesi gerekir. Örneğin kendi işletmen için kredi kullanırken birlikte yaşadığınız evi teminat gösterdiğinde de bu onay gerekir. İpotek kurulduğunda evin mülkiyeti sende kalır ancak borç ödenmezse alacaklı, ipoteğe dayanarak evin satılmasını isteyebilir.
Bir evi ipotek etmeye onay vermek, tek başına kredi borçlusu veya kefil olmak anlamına gelmez. Bankanın sunduğu belgelerde imzanın hangi sıfatla istendiğine bak. Ev alımı için bütçe çıkarıyorsan ENUYGUN Finans konut kredisi hesaplama aracıyla farklı vadelerde aylık taksiti ve toplam geri ödemeyi karşılaştırabilirsin.
Tapuda aile konutu şerhi yoksa ev satılabilir mi?
Tapuda şerh bulunmaması, eşine aile konutunu tek başına satma yetkisi vermez. Şerh, evin aile konutu olduğunu tapu kaydına bakan kişilere gösterir. Satıştan önce şerh koydurmanın önemi de burada ortaya çıkar. Kayıtta şerh yoksa ve ev el değiştirmişse alıcının evin nasıl kullanıldığını bilip bilmediği, sonradan başka birine devir yapılıp yapılmadığı ve tapu kaydına iyi niyetle güvenen birinin hak kazanıp kazanmadığı uyuşmazlığın sonucunu etkileyebilir.
Alıcıysan kapora vermeden önce satıcıdan güncel tapu kaydını iste ve evde kimin yaşadığını öğren. Satıcı eşiyle o evde yaşıyorsa satışa ilişkin açık rızanın nasıl belgeleneceğini tapu müdürlüğüyle netleştir.
Aile konutu şerhi nasıl konur, ücreti var mı?
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesine göre ev eşinin adına kayıtlıysa aile konutu şerhi için tapu müdürlüğüne kendin başvurabilirsin. Eşinin onayını alman ya da önce dava açman gerekmez. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2014/4 sayılı Genelgesi’ne göre bu başvuru için tapu harcı ve döner sermaye ücreti alınmaz.
- Başvuru bilgilerini hazırla. Kimliğini ve şerh koydurmak istediğin evin adresini hazır bulundur. Tapu Sicili Tüzüğü’nün 49. maddesine göre yerleşim yeri belgesi ve medeni hâlini gösteren nüfus kayıt örneği aranır. Müdürlük bu bilgileri nüfus kayıt sisteminden kontrol edebilir.
- Adres ile tapu kaydını eşleştir. Adres bilgileri hangi dairede yaşadığını göstermeye yetmezse müdürlük, belediyeden veya muhtarlıktan alınan belge gibi ek bir kayıt isteyebilir.
- Tapu müdürlüğüne şerh talebini ilet. İşlem tamamlandığında aile konutu şerhi tapu kaydına işlenir. Tapu sahibi olmayan eş olarak tek başına başvurduysan müdürlük işlemin sonucunu malik olan eşe bildirir.
Şerh sana tapuda mülkiyet payı kazandırmaz. Önceden kurulmuş bir ipoteği de kendiliğinden kaldırmaz. Ayrıca şerh, evin icra yoluyla satışını tek başına engellemez. Eşin evi kendi isteğiyle sattığında aranan rıza ile icra müdürlüğünün yürüttüğü satış farklı kurallara tabi.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Hukuki veya finansal danışmanlık yerine geçmez.
