BES kısmen ödeme nedir ve nasıl alınır?

BES kısmen ödeme, bireysel emeklilik sözleşmesini sonlandırmadan birikimin belirli bir kısmına erişim sağlayan bir hak.Bu yazıda, konut alımı, evlilik ve doğal afet gibi hallerde kısmen ödemenin hangi koşullarla kullanılabileceği, başvuru adımları ve sistemden tamamen çıkışa göre temel farkları bulabilirsin.

BES kısmen ödeme ne demek?

Bireysel Emeklilik Sistemi uzun vadeli tasarruf modeli. Ancak belirli durumlarda sistemden tamamen çıkmadan birikimin bir kısmına erişim imkanı bulunur. Bu hak, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nun 6. maddesi ile tanımlanır. Uygulamanın detayları ise 26.09.2023 tarihli Bireysel Emeklilik Sisteminde Kısmen Ödeme Hakkında Yönetmelik ve 2024/13 sayılı Kısmen Ödeme Genelgesi ile düzenlenir. Kısmen ödeme, sözleşmeni sonlandırmadan birikimin belirli oranına kadar nakit çekebilmeni sağlar. Emeklilik süren işlemeye devam eder ve sözleşme yürürlükte kalır.

BES’te kısmen ödeme hangi durumlarda yapılır?

4632 sayılı Kanun’un 6. maddesi, kısmen ödeme yapılabilecek hallerin kurum tarafından belirlenmesini öngörür. Bu yetki kapsamında çıkarılan yönetmelik ve genelgelerle uygulama detaylandırılır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yayımlanan düzenlemeler çerçevesinde kısmen ödeme imkanı şu durumlarda alınabilir:

• Konut alımı
• Evlilik
• Doğal afet gibi olağanüstü durumlar

Kısmen ödeme şartları neler?

Yönetmelik ve 2024/13 sayılı Genelge birlikte değerlendirildiğinde başlıca şartlar şunlar:

• Doğal afet hali hariç sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren en az 5 yıl geçmiş olması
• Başvuru tarihinde geçerli aylık brüt asgari ücretin en az 5 katı kadar katkı payı ödenmiş olması
• Talep edilen hal kapsamında daha önce kısmen ödeme alınmamış olması
• Sözleşme üzerinde haciz, rehin veya alacağın devri bulunmaması
• Aynı anda başka bir sözleşme için devam eden kısmen ödeme başvurusu olmaması

Doğal afet halinde 5 yıl ve asgari katkı şartı aranmaz. Afetin genel hayata etkili olarak ilan edilmiş olması gerekir.

Kısmen ödeme başvurusu nasıl yapılır? 

Başvuru, şirketin güvenli dijital kanalı üzerinden yapılır. Şirket, Emeklilik Gözetim Merkezi sistemi üzerinden gerekli kontrolleri gerçekleştirir. Başvurunun kabul veya reddi üç iş günü içinde bildirilir. Şu belgelerin ibrazı zorunlu:

• Konut için Web Tapu üzerinden doğrulanabilir tapu belgesi
• Evlilik için e-Devlet doğrulamalı nüfus kayıt örneği
• Doğal afet için Kurum tarafından duyurulan belge
•  

Belgeler elektronik ortamda veya posta yoluyla iletilir.

Devlet katkısı kısmen ödemede nasıl etkilenir?

Kısmen ödeme sırasında devlet katkısı hesabı ayrıca ele alınır. Yönetmeliğin 9. maddesine göre devlet katkısı ödemesi, ödeme gününde ilgili sözleşmenin devlet katkısı hesabında bulunan tutarla sınırlı kalır.   

Devlet katkısı hesabından yapılacak ödeme oranı, kısmen ödemenin hangi hal kapsamında yapıldığına göre değişir:

• Konut alımı ve evlilik (Yönetmelik madde 6 kapsamı) halinde, kısmen ödemeye konu tutarın %20’si oranına karşılık gelen devlet katkısı tutarı ödemeye dahil olur.   
• Doğal afet (Yönetmelik madde 7 ve 8 kapsamı) halinde, kısmen ödemeye konu tutarın %25’i oranına karşılık gelen devlet katkısı tutarı ödemeye dahil olur.   

Bu tutar için devlet katkısı hesabındaki fon paylarına satım talimatı verilir. Fonlar nakde döndüğü gün oluşan nakit tutar, kısmen ödeme tutarıyla birlikte katılımcıya ödenir.   Hak ediş oranı da tabloyu etkiler. Hak kazanmadığın devlet katkısı kısmı, ödeme hesabına yansımaz.

Kısmen ödeme ile BES'ten tamamen çıkış arasındaki fark nedir?

Kısmen ödeme aldığında sözleşme devam eder. Emeklilik için gereken 10 yıl ve 56 yaş şartı işlemeye devam eder.Tam çıkışta ise sözleşme sona erer. Yeniden giriş yapıldığında süre yeni sözleşme tarihi itibarıyla başlar.

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir.