Akdi faiz ve gecikme faizi nedir, nasıl hesaplanır? 2026 oranları

Kredi ve kredi kartları gibi finansal alanlarda son ödeme tarihi oldukça önemli bir ayrıntı. Gerek akdi faiz gerek gecikme faizi de daha çok bu alanlardaki borçlarla ilişkili terimler. Akdi faiz, kredi kartlarının asgari tutar dışında kalan bölümü ile ilgiliyken gecikme faizi genel olarak ödemesi zamanında yapılmayan borçlara yönelik bir uygulama. Akdi faiz ve gecikme faizi ile ilgili tüm sorularının yanıtlarını içeriğimizde ayrıntılı olarak sırasıyla bulabilirsin.

Akdi faiz nedir?

Kredi kartları için asgari tutarın dışında kalan toplam borca uygulanan faiz türüne “akdi faiz” denir. Bir başka deyişle, kredi kartının dönem borcunun tamamının değil, yalnızca asgari tutarının ödendiği durumlarda geri kalan kısım için akdi faiz devreye girer. Günlük işleyen akdi faiz, her bankanın sürdürdüğü bir uygulama. Kredi kartlarının alışveriş ya da nakit avans gibi işlemler için kullanıldığı tutarlar üzerinden banka akdi faiz uygulayabilir.

Akdi faiz günlük mü aylık mı?

Akdi faiz günlük olarak işler. Kredi kartlarının ya da nakit çekimlerin asgari ödemesi dışında kalan tutarına günlük olarak akdi faiz uygulanır. Yani her gün akdi faiz oranı asgari ödeme dışındaki kredi kartı borcuna işler.

Akdi faiz ne zaman başlar?

Akdi faiz, direkt ekstrenin kesildiği tarihte devreye girmez. Kredi kartı borcunun son ödeme tarihine kadar yalnızca asgari tutar ödendiyse, son ödeme tarihinden sonra kalan borç için akdi faiz uygulanır.

Akdi faiz nasıl belirlenir?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan oranlara göre akdi faiz belirlenir. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununun 26’ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami akdi ve gecikme faiz oranları 31.10.2020 tarihli ve 31290 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları Hakkında Tebliğ (Sayı:2020/16)” çerçevesinde TCMB tarafından belirlenir.

Bankalar da TCMB’nin belirlediği en yüksek faiz oranlarını aşmamak şartıyla kredi kartlarına uygulayacakları faiz oranlarını serbestçe belirleyebilir. Bunun yanı sıra bankalar, kart borçlarına yönelik faizleri uygulamaya başlamadan önce TCMB’ye bilgi vermek zorunda. Ayrıca BDDK’nın 26.09.2024 tarihli ve 10972 sayılı, 10.07.2025 tarihli ve 11240 sayılı ve 29.01.2026 tarihli ve 11366 sayılı kararları uyarınca kredi kartı borçlarının yapılandırılması halinde uygulanacak aylık akdi faiz oranı, aylık referans oran olan %3,11’i aşamaz.

Akdi faiz oranları ne kadar?

TCMB’nin belirleyip paylaştığı azami faiz oranları belirli dönemlerde değişkenlik gösterebilir. 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türk lirası için belirlenen aylık azami akdi faiz oranları:

Not: Bu oranlar azami oranlar. Bankalar, TCMB’nin belirlediği üst sınırları aşmamak kaydıyla daha düşük oran uygulayabilir.

Akdi faiz nasıl hesaplanır?

Akdi faiz hesaplama işlemi ise güncel faiz oranları üzerinden yapılır. TCMB tarafından paylaşılan en yüksek akdi faiz oranlarına göre bankalar kendi akdi faiz oranlarını belirleyebildiği için oranlar bankaya göre de değişebilir. Dolayısıyla bir hesaplama yapmak için bankaların güncel faiz oranlarını dikkate almak önemli.

Hesap kesim tarihiyle son ödeme tarihinin arasında 10 gün, son ödeme tarihi ile bir sonraki hesap kesim tarihinin arasında 20 gün olduğu ve asgari ödeme oranının %20 olduğu bir senaryoya göre örnek bir hesaplamayı şu şekilde yapabiliriz:

• Kredi kartından 40.000 TL tutarında harcama yapıldı ve son ödeme tarihine kadar 8.000 TL asgari tutar ödendi.
• Böyle bir senaryoda ödenmeyen 32.000 TL’lik kısma %3,75 oranında akdi faiz (alışveriş faizi) uygulanabilir.
• 32.000 TL’nin %3,75’i olan 1.200 TL ise uygulanan akdi faiz miktarını gösterir.

Not: Bankaların örnek hesaplama modellerinde “akdi faiz” ifadesini “alışveriş faizi” olarak da görebilirsin.

Gecikme faizi nedir?

Gecikme faizi ise zamanında ödenmeyen mevcut borcun asgari ödeme tutarına kadar olan kısmı için belli bir yüzdeyle uygulanır. Kredi ya da kredi kartları borçlarına gecikme faizi işleyebilir.

Gecikme faizi ne zaman uygulanır?

Kredi kartı borcunun son ödeme günü geçtiğinde borç için gecikme faizi uygulanır. Borç, son ödeme tarihine kadar tahsil edilmediyse faiz işlemeye başlar. Faiz eklenmiş olan tutar ise bir sonraki ekstreye eklenir. Borcuna eklenen faiz sadece borcunun anaparasına eklenir.

Gecikme faizi nasıl belirlenir?

Tıpkı akdi faiz gibi gecikme faizi de 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 26. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca TCMB tarafından belirlenir. Bankalar da TCMB tarafından paylaşılan azami gecikme faiz oranlarını aşmamak şartıyla kendi faiz oranlarını serbestçe belirleyebilir.

Gecikme faizi oranları ne kadar?

1 Temmuz 2026 itibarıyla Türk lirası için belirlenen aylık azami gecikme faiz oranları:

Gecikme faizi de yıl içerisinde ve belli dönemlere göre değişebilir. Resmi güncel değerleri incelemende yarar var.

Gecikme faizi nasıl hesaplanır?

Gecikme faizi hesaplama işlemi gecikme faiz oranı üzerinden yapılır. Bankalar, Merkez Bankası’nın belirlediği güncel azami faiz oranlarını aşmamak kaydıyla kendi oranlarını serbestçe belirleyebilir. Bu nedenle gecikme faizi hesaplanırken ilgili bankanın güncel gecikme faiz oranını dikkate almak gerekir. Asgari ödeme tutarının altında bir ödeme yapılmışsa, borcun ödenmeyen kısmına gecikme faizi uygulanır.

KKDF ve BSMV kredi kartı faizine dahil mi?

Kredi kartı akdi faiz ve gecikme faizi hesaplamalarında faiz tutarına ek olarak vergi ve fonlar da maliyete dahil olabilir. Bu nedenle yalnızca aylık faiz oranına bakmak toplam maliyeti görmek için yeterli olmayabilir.

Kredi kartı faizlerinde hesaplanan faiz tutarına ek olarak KKDF ve BSMV gibi kalemler uygulanabilir. Bu kalemler faiz tutarı üzerinden hesaplandığı için kredi kartı borcunun toplam maliyetini artırır.

Örnek olarak 1.200 TL faiz hesaplanan bir işlemde, faiz üzerinden ek vergi ve fonların uygulanması halinde ödenecek toplam tutar 1.200 TL’nin üzerine çıkabilir. Bu nedenle kart borcu hesaplamalarında bankanın güncel faiz oranı, TCMB’nin azami oranları ve vergi/fon kalemleri birlikte dikkate alınmalıdır.

Akdi faiz ile gecikme faizi arasındaki farklar

• Akdi faiz asgari tutarın dışında kalan borç için, gecikme faizi ise asgari ödeme tutarına kadar olan bölüm için geçerli.
• Asgari tutar ve üzerinde ödeme yapıldıysa geri kalan borç için akdi faiz, asgari tutarın altında ödeme yapılırsa gecikme faizi uygulanır.
• Katılım bankalarınca kredi kartı işlemlerinde aylık akdi kar payı oranları aylık azami akdi faiz oranlarını, aylık gecikme cezası oranları ise aylık azami gecikme faiz oranlarını geçemiyor.

İpucu: “Kredi kartı borcu ödeme yöntemleri nelerdir?” başlıklı yazımıza da göz at.

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Yatırım tavsiyesi olarak değerlendirilmemelidir.